จาก Lomography Fisheye ถึง Hasselblad F-Distagon – การเดินทางของเลนส์มุมโค้ง

Lomography Fisheye 2 ประวัติโดยย่อสำหรับมือใหม่

ปีที่เปิดตัว:

• 2005 โดย Lomographic Society International

• ถือเป็นรุ่นต่อยอดจาก Fisheye No.1 ที่ออกมาก่อนหน้านี้เพียงไม่นาน

ทำไมถึงน่าสนใจ:

• เป็น กล้องฟิล์ม 35mm ตัวแรกๆ ที่สร้างมาเพื่อถ่ายภาพ มุมมอง fisheye 170° โดยเฉพาะ

• ใช้งานง่ายมาก แค่ใส่ฟิล์ม 35mm ธรรมดา กดชัตเตอร์ก็ได้ภาพโค้งมนเต็มเฟรม

• มีแฟลชในตัว, มีกลไก Multiple Exposure, และสามารถถ่ายภาพซ้อนหรือทดลองได้ทันที

• ตัวบอดี้พลาสติก น้ำหนักเบา พกพาสะดวก ราคาย่อมเยา

เหตุผลที่มือใหม่ควรลอง:

• ให้ประสบการณ์การถ่ายภาพที่ ไม่เหมือนกล้องฟิล์มทั่วไป

• ภาพที่ได้เต็มไปด้วยความสนุก ขอบภาพโค้ง กลางภาพนูน เหมือนโลกทั้งใบถูกเก็บลงในวงกลม

• เหมาะกับคนที่อยากทดลอง มุมมองใหม่ๆ และไม่ต้องกังวลเรื่องเทคนิคซับซ้อน

เกร็ดน่าสนใจ:

• Lomography Fisheye 2 ยังเป็นแรงบันดาลใจให้เลนส์ fisheye รุ่นใหญ่ในวงการดิจิทัล

• แม้จะเป็น “กล้องป็อกแป๊ก” แต่ก็ทำให้หลายคนตกหลุมรักการถ่ายภาพ fisheye และต่อยอดไปสู่เลนส์โปรในอนาคต

มือใหม่ที่อยากลอง “เล่นกับภาพมุมมองโลกโค้ง” โดยไม่ต้องลงทุนสูง Lomography Fisheye 2 คือจุดเริ่มต้นที่ทั้งง่ายและสนุกที่สุด

Hasselblad Carl Zeiss F-Distagon T* C ประวัติโดยย่อสำหรับมือใหม่*

ปีที่เปิดตัว:

• ผลิตครั้งแรกโดย Carl Zeiss ในช่วงปลายทศวรรษ 1970

• ออกแบบมาสำหรับระบบ Hasselblad V-System (กล้อง Medium Format 6×6)

• ชื่อ “F-Distagon” มาจาก “Fish-eye Distagon” เพราะเป็นเลนส์ Fisheye พิเศษ สำหรับฟอร์แมตกลาง

จุดเด่นของเลนส์:

• ทางยาวโฟกัส 30mm f/3.5 ซึ่งให้มุมมอง 180° เต็มเฟรม 6×6

• ใช้ กระจกสะท้อน (Built-in Mirror) เพื่อลดปัญหาตัวกล้องบังมุมภาพ — เป็นเลนส์ fisheye ที่ออกแบบซับซ้อนมาก

• เคลือบเลนส์ด้วย T* Coating ของ Zeiss ทำให้ได้สีและคอนทราสต์จัดจ้าน แม้ย้อนแสง

• ให้ภาพโค้งมนเต็มเฟรม สร้างสรรค์ และเป็นเอกลักษณ์ไม่เหมือนเลนส์ใดๆ

เหตุผลที่น่าสนใจ:

• เป็นหนึ่งในเลนส์ที่ หายากและราคาสูงที่สุด ของระบบ Hasselblad เพราะผลิตจำนวนไม่มาก

• สำหรับมือใหม่ มันคือตัวอย่างชัดเจนว่า เลนส์ fisheye ไม่ได้มีแต่ในกล้องเล็ก แต่ยังมีในระบบมืออาชีพด้วย

• ทุกช็อตที่ได้จาก F-Distagon มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวที่เลียนแบบยากในระบบอื่น

เกร็ดน่าสนใจ:

• เลนส์ตัวนี้เคยถูกใช้งานในการถ่ายภาพเชิงวิทยาศาสตร์และงานสร้างสรรค์ขั้นสูง

• ถือว่าเป็นหนึ่งในเลนส์ “ไอคอน” ของ Zeiss/Hasselblad ที่สะสมได้ทั้งในฐานะ เครื่องมือถ่ายภาพ และ ของสะสมทางประวัติศาสตร์

Hasselblad Carl Zeiss F-Distagon T* C คือเลนส์ fisheye ระดับตำนานสำหรับกล้อง Medium Format ที่ทั้งหายาก สร้างภาพมุมมองโลกโค้งแบบ 6×6 ได้เต็มเฟรม และยังเป็นหนึ่งในเลนส์ที่นักสะสมและช่างภาพใฝ่ฝันมากที่สุด

เลนส์ Fisheye กับผม — ความผูกพันที่ไม่รู้ตัว

กล้องฟิล์มตัวแรกของผม ย้อนกลับไปเมื่อราวปี 2007 คือ Lomography Fisheye 2 กล้องป็อกแป๊กตัวเล็กที่ให้มุมภาพแบบ “ตาปลา” กลมโค้งราวกับมองผ่านรู ประตู… แค่ชื่อ Fisheye ก็เล่าได้หมดแล้วว่ามันมอบภาพแปลกตาขนาดไหน

จากนั้นเส้นทางถ่ายภาพก็เปลี่ยนผ่านไปเรื่อยๆ จากฟิล์มไปสู่ดิจิตอล DSLR ตัวแรก Nikon D200 อัปเกรดเป็น D700 และ D4 แต่เลนส์ที่ผมไม่เคยวางคือ Nikon AF Fisheye-NIKKOR 16mm f/2.8D Lens ใช้ทั้งถ่ายเล่นและถ่ายงานจริง โดยเฉพาะงานรับปริญญาที่ต้องการมุมสนุกและแตกต่าง แม้ย้ายค่ายไป Canon 6D และ 1DX ก็ยังมี fisheye ติดกระเป๋า คราวนี้เป็น Tokina 10–17mm f/3.5–4.5 DX Fisheye

รูปเลนส์ข้าง บน 2รูปนี้ สร้างโดย AI รูปเลนส์ อาจผิดเพี้ยนไปเล็กน้อย

จนวันที่ผมหันกลับมาถ่ายฟิล์มอย่างจริงจังกับ Hasselblad ผมถึงพบว่าในโลก Medium Format ก็มี fisheye เช่นกัน Hasselblad 30mm f/3.5 F-Distagon T* C นี่แหละจุดเปลี่ยน เพราะถ้า fisheye บนดิจิตอลหรือฟิล์ม 135 มันว้าวแล้ว… fisheye บนฟิล์ม 120 ยิ่งกว่านั้น ทั้งมุมกว้างสุดขอบ ความโค้งที่นุ่มขึ้น และความละเอียดแบบฟิล์มใหญ่ที่ให้ฟีลลิ่งไม่เหมือนใคร
พอมองย้อนกลับมา ผมถึงได้รู้ว่าเส้นทางถ่ายภาพทั้งชีวิต ไม่ว่าจะฟิล์มหรือดิจิตอล ไม่ว่าจะเปลี่ยนกล้องหรือค่ายกี่ครั้งก็ตาม เลนส์มุมมองแปลกใบนี้ก็ไม่เคยหายไปจากผมเลย ความผูกพันที่เพิ่งรู้ตัวเอาตอนนี้เอง